Người giữ bóng đêm – Louise Erdrich
“Nhằm chấm dứt sự giám sát của Liên bang đối với tài sản của bộ lạc Người da đỏ Turtle Mountain của Chippewa ở các bang Bắc Dakota, Nam Dakota và Montana, cũng như đối với từng cá nhân trong bộ lạc; nhằm hỗ trợ việc di dời có trật tự những Người da đỏ đến khu vực có cơ hội kinh tế tốt hơn; và vì những mục đích khác.” – Người giữ bóng đêm.
Giành giải thưởng Pulitzer Prize năm 2021, Người giữ bóng đêm của Louise Erdrich lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật của ông ngoại bà. Câu chuyện kể về cuộc đấu tranh của người Mỹ bản địa chống lại chính sách nhằm chấm dứt sự bảo trợ của chính phủ Mỹ dành cho người dân tại khu bảo tồn Turtle Mountain trong thập niên 1950 – sau khi đã lấy đi hầu hết đất đai của họ trước đó.
Người giữ bóng đêm của Louise Erdrich xoay quanh nhân vật Thomas Wazhashk và câu chuyện về hành trình bảo vệ đất đai cũng như những giá trị của cộng đồng người bản địa Mỹ Chippewa tại khu bảo tồn Turtle Mountain. Thomas Wazhashk là một nhân viên gác đêm trong Nhà máy sản xuất vòng bi đá quý Turtle Mountain và cũng là ủy viên hội đồng bộ lạc. Khi chính phủ Mỹ đề xuất chính sách mới nhằm “Giải phóng khỏi những hiệp ước mà cha và ông của ông đã ký và từng được hứa sẽ tồn tại mại mãi.” – Wazhashk nhận ra điều này sẽ đe doạ nghiêm trọng sự tồn tại của cộng đồng mình. Trong những buổi gác đêm của mình, ông liên tục làm việc với những tài liệu liên quan, những bức thư gửi các nhân vật có thể ảnh hưởng đến quyết định cuối cùng của chính phủ. Ông tổ chức các cuộc họp, tìm phương án để những đại diện bộ lạc đến Washington D.C. để bảo vệ quyền lợi và vẫn sống cùng những sinh hoạt hàng ngày của bộ lạc. Tên Wazhashk của gia đình ông gắn liền với câu chuyện về nắm đất chuột xạ hương mang về trong truyền thuyết, là khởi sinh cho sự sống. Thomas Wazhashk cũng như biểu tượng của sự kết nối giữa thế hệ cũ như cha ông – Biboon đến Patrice – cháu gái ông, thế hệ tương lai.
Song song với hành trình của Thomas Wazhashk là câu chuyện của Patrice Paranteau, một cô gái trẻ nhỏ bé nhưng thông minh và mạnh mẽ. Cô vừa là chỗ dựa kinh tế cho gia đình, vừa là trụ cột để Zhaanat – người phụ nữ nội trợ nhưng thông tuệ – mẹ của cô có thể yên tâm về mặt tinh thần. Patrice mạnh mẽ để ra đi tìm kiếm người chị gái mất tích Vera của mình, thông minh để thoát khỏi nguy hiểm và trở về, là người khéo léo nhất trong công việc và tin vào năng lực của bản thân. Trong câu chuyện kể về chuyến đi tìm kiếm của Patrice, Louise Erdrich đã miêu tả vừa mơ hồ nhưng cũng vừa trần trụi những rủi ro mà phụ nữ bản địa phải đối mặt. Đó là bạo lực, lừa gạt, bóc lột và có thể gặp phải những mất mát không lường trước được.
Ở Người giữ bóng đêm, Louise Erdrich đã mang đến những mảnh ghép về cuộc đấu tranh sinh tồn của người bản địa Mỹ. Họ phải gồng mình trước áp lực từ các chính sách của chính phủ, những giá trị của công lý, phẩm giá không phải lúc nào cũng đầy ánh sáng như họ mong muốn. Những người Mỹ bản địa nói chung và người Chippewa phải tìm kiếm nguồn sức mạnh từ cộng đồng mình, từ gia đình mình để có thể chiến đấu và giữ lại mảnh đất của mình. Từ nhiều năm trước, họ hiểu sự gian manh của giới cầm quyền khi cử một tên “đần” đi đếm số dân cư và tên đần đó, rất biết đếm – khi anh ta chỉ xác nhận số người có mặt nhà thay vì tính cả những người đã đi săn. Họ bị lấy hết số đất và chỉ còn lại 1/10 những gì vốn, đủ dùng cho những người “được đếm”. Không dừng lại ở đó, hiện tại họ tiếp tục có nguy cơ mất trắng những gì còn lại vì dự luật mới và tương lai nào cho khu bảo tồn – cho bộ lạc Turtle Mountain.
Dựa trên câu chuyện có thật, Người giữ bóng đêm của Louise Erdrich vừa chứa đựng chiều sâu của lịch sử lại vừa thấm đẫm sự cuốn hút đầy huyền bí của các yếu tố văn hóa bản địa Mỹ. Tác phẩm của Louise Erdrich giúp mở rộng hiểu biết của độc giả về một phần lịch sử ít được nhắc tới của nước Mỹ. Nó cũng khắc họa sự kiên cường, thông minh, tinh thần không khuất phục và sự lạc quan, hài hước của những người dân tại Turtle Mountain.
còn tiếp…
Vui lòng ghi rõ nguồn trang review sách khi sử dụng nội dung trong bài viết.
